تعداد نشریات | 418 |
تعداد شمارهها | 9,985 |
تعداد مقالات | 83,469 |
تعداد مشاهده مقاله | 76,606,936 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 53,719,450 |
چگونگی مضمونآفرینیهای صائب با سیمرغ اساطیری و عرفانی | ||
عرفان اسلامی | ||
دوره 18، شماره 69، مهر 1400، صفحه 151-166 اصل مقاله (427.73 K) | ||
نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
نویسنده | ||
ساغر سلمانی نژاد مهرآبادی* | ||
استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی و زبان انگلیسی، دانشگاه صنعتی خواجهنصیرالدین طوسی، تهران، ایران. salmaninejad@kntu.ac.ir | ||
چکیده | ||
سیمرغ پرندهای اساطیری است که از گذشتههای دور تاکنون در حوزه تفکر، تمدن، فرهنگ و اندیشۀ ایرانیان بالوپرگشوده و در اشکال گوناگون خود را بهنمایشگذاشتهاست. قدیمیترین متن حاوی اسطورۀ سیمرغ، اوستاست و در حوزۀ زبان و ادبیات فارسی، شاهنامه از مهمترین مجالهای ظهور سیمرغ است و در قرن ششم، سیمرغ در حیطۀ ادبیات عرفانی نیز تجلیمییابد. این پرندۀ اساطیری در هر دوره با نقش و رنگ متناسب آن زمان بروز و ظهور داشتهاست. سبک هندی سبک مضمونآفرینی با ایدههای گذشته است و صائب تبریزی از بزرگترین شاعران این سبک بهشمارمیرود که در دوره رکود عرفان، به مضامین عرفانی بسیاری توجهنشاندادهاست. در این مقاله که به شیوه توصیفی- تحلیلی انجامشدهاست، برآنیم تا چگونگی بروز و ظهور سیمرغ اساطیری- حماسی و سیمرغ عرفانی را در شعر صائب بررسیکنیم. بنابراین سؤال موردنظر این است که باتوجهبه تلاشهای گوناگون صائب برای مخالفخوانی و مضمونآفرینی در حوزههای مختلف، وی از سیمرغ چگونه برای مضمونسازی استفادهکردهاست و بیشتر در چه حوزه و برای بیان چه مفاهیمی از این پرنده اساطیری بهرهگرفتهاست؟ پژوهش نشانمیدهد که صائب علاوهبر بهرهگیری از داستان سیمرغ اساطیری در شاهنامه، از سیمرغ عرفانی در منطقالطیر نیز بهرهگرفتهاست و ابهت، جلال و شکوه سیمرغ، عنصری برگرفته از هر دو حیطۀ حماسی و عرفانی است که در شعر صائب بهزیبایی استفادهشدهاست. | ||
کلیدواژهها | ||
مضمونآفرینی؛ سبک هندی؛ سیمرغ؛ اسطوره؛ حماسه؛ عرفان؛ شعر صائب | ||
مراجع | ||
| ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 106 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 99 |