تعداد نشریات | 418 |
تعداد شمارهها | 9,986 |
تعداد مقالات | 83,489 |
تعداد مشاهده مقاله | 76,684,012 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 53,783,738 |
اثر سیاست پولی دولت بر ارتباط میان حسابرسی صورتهای مالی و اعتبار تجاری شرکت The Effect of Governmental Monetary Policy on the Relationship between Auditing of Financial Statements and Corporate Reputation | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
دوره 13، شماره 52، دی 1400، صفحه 269-298 اصل مقاله (720.04 K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30495/faar.2021.687687 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
نویسندگان | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
محمدرضا پورفخاران؛ قدرت الله طالب نیا* ؛ حمیدرضا وکیلی فرد؛ فریدون رهنمای رودپشتی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
چکیده | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
در مقاله حاضر به بررسی تأثیر سیاست پولی دولت بر ارتباط میان حسابرسی صورتهای مالی و اعتبار تجاری شرکت پرداخته شده است. جامعه آماری در تحقیق حاضر شرکتهای فعال در بورس اوراق بهادار تهران میباشد؛ که با استفاده از روش حذف سیستماتیک تعداد 172 شرکت بهعنوان نمونه از این جامعه آماری انتخاب شده است. به منظور آزمون فرضیههای تحقیق از مدل رگرسیون خطی چندگانه به شیوه حداقل مربعات تعمیم یافته و الگوی پانل استفاده شده است. نتیجه حاصل از آزمون فرضیههای تحقیق نشان میدهد که کیفیت حسابرس مستقل و کیفیت حسابرسی صورتهای مالی موجب ارتقای اعتبار تجاری شرکت میگردد و این رابطه توسط سیاست پولی انقباضی دولت تعدیل شده و کاهش مییابد. یافتههای بیشتر نشان میدهد که اظهارنظر مقبول حسابرسی تأثیری بر اعتبار تجاری شرکت ندارد. عنوان مقاله [English] The Effect of Governmental Monetary Policy on the Relationship between Auditing of Financial Statements and Corporate Reputation نویسندگان [English] Mohammadreza Pourfakharan Ghodratollah Talebnia Hamidreza Vakilifard F. Rahnamay Roudposhti چکیده [English] In the present paper, the role of auditing financial statements in improving the company's business credit in the framework of contract theory has been discussed.The statistical population in this research is all companies accepted in Tehran Stock Exchange. According to the criteria and systematic deletion, 172 companies have been selected as the sample in this research. The result of testing the research hypotheses shows that the quality of the independent auditor and the quality of the audit of the financial statements improve the company's Commercial Credit, and this relationship is adjusted and curtailed by the contractionary monetary policy of the state. Further findings indicate that the audited opinion is not affected by the company's corporate credibility. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
کلیدواژهها | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
واژههای کلیدی: اعتبار تجاری˛ کیفیت حسابرس˛ کیفیت حسابرسی˛ اظهارنظر حسابرس˛ سیاست پولی انقباضی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
اصل مقاله | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
اثر سیاست پولی دولت بر ارتباط میان حسابرسی صورتهای مالی و اعتبار تجاری شرکت
محمدرضا پورفخاران[1]
قدرت اله طالب نیا* [2] حمیدرضا وکیلی فرد[3] فریدون رهنمای رودپشتی[4]
چکیده در مقاله حاضر به بررسی تأثیر سیاست پولی دولت بر ارتباط میان حسابرسی صورتهای مالی و اعتبار تجاری شرکت پرداخته شده است. جامعه آماری در تحقیق حاضر شرکتهای فعال در بورس اوراق بهادار تهران میباشد؛ که با استفاده از روش حذف سیستماتیک تعداد 172 شرکت بهعنوان نمونه از این جامعه آماری انتخاب شده است. به منظور آزمون فرضیههای تحقیق از مدل رگرسیون خطی چندگانه به شیوه حداقل مربعات تعمیم یافته و الگوی پانل استفاده شده است. نتیجه حاصل از آزمون فرضیههای تحقیق نشان میدهد که کیفیت حسابرس مستقل و کیفیت حسابرسی صورتهای مالی موجب ارتقای اعتبار تجاری شرکت میگردد و این رابطه توسط سیاست پولی انقباضی دولت تعدیل شده و کاهش مییابد. یافتههای بیشتر نشان میدهد که اظهارنظر مقبول حسابرسی تأثیری بر اعتبار تجاری شرکت ندارد.
واژههای کلیدی: اعتبار تجاری˛ کیفیت حسابرس˛ کیفیت حسابرسی˛ اظهارنظر حسابرس˛ سیاست پولی انقباضی.
1- مقدمه نظریه قرارداد، نظریهای است که یک شرکت را بهعنوان مجموعه از قراردادها با ذینفعان شرکت توصیف میکند و بیان میکند که حسابداری و حسابرسی صورتهای مالی در بهبود و ارتقای کارکرد این قراردادها نقش مهمی را ایفا میکند (رهنمای رودپشتی و صالحی،1392). بستانکاران اصلی بنگاههای اقتصادی بانکهای بزرگ و شرکای تجاری (شامل عرضهکنندگان و مشتریان) هستند، بنابراین یک بنگاه اقتصادی دارای دو نوع قرارداد بدهی است: 1-قرارداد اعتباری بانک و 2-قرارداد اعتباری تجاری (دای و یانگ 1، 2016). اعتبار تجاری در اتخاذ تصمیمات مهم اقتصادی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه بهطور گستردهای مورد استفاده قرار میگیرد (هوی 2، 2012; کوهلر 3،2002). یکی از ویژگیهای مهمی که در قراردادهای اعتباری به آن توجه میشود کیفیت اطلاعات حسابداری است که نقش مهمی را در پیشگیری از زیان بستانکاران ایفا میکند (واتز، 2003; جیانگ و ژانگ 4، 2007). حسابرسی صورتهای مالی از جمله فرایندهایی که میتواند موجب افزایش کیفیت اطلاعات حسابداری شود. به عبارت دیگر حسابرسی صورتهای مالی از طریق افزایش ویژگیهای کیفی اطلاعات حسابداری برای استفادهکنندگان از این اطلاعات ارزشافزوده اطلاعاتی ایجاد مینماید (موتزوشرف 4،1995; حساس یگانه،1392). با توجه نقش حسابرسی صورتهای مالی در بهبود کیفیت اطلاعات حسابداری و با توجه به نقش کیفیت اطلاعات حسابداری در بهبود رتبه تجاری بنگاههای اقتصادی به لحاظ نظری چنین استدلال میشود که ویژگیهای حسابرسی صورتهای مالی میتواند اعتبار تجاری بنگاههای اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهد. با این وجود تأثیر ویژگیهای حسابرسی بر رتبه تجاری بنگاههای اقتصادی تحت تأثیر عوامل کلان اقتصادی نیز قرار میگیرد. بهعنوان نمونه در دورهای که سیاست پولی انقباضی توسط دولت اتخاذ میشود، وامهای بانکی سهمیهبندی میشود و این موضوع نیز بر رتبه اعتباری بنگاههای اقتصادی نیز تأثیر میگذارد. بنابراین اتخاذ سیاست پولی انقباضی نیز میتواند بر رتبه اعتباری بنگاههای اقتصادی و همچنین بر رابطه میان حسابرسی و رتبه اعتباری بنگاههای اقتصادی تأثیرگذار باشد (دای و یانگ، 2016). تحقیقات قبلی انجام شده، مانند ژانگ (2008)، روآ و جیانگ 5(2011)، زو 6(2011)، چنگ و لیو 7(2013)، دای و یانگ 8(2016) به بررسی تأثیر حسابرسی صورتهای مالی بر رتبه اعتباری بانک پرداخته و به نقش حسابرسی در ایجاد رتبه اعتباری تجاری بنگاههای اقتصادی توجهی نکردهاند و به همین دلیل شواهدی پیرامون ارتباط میان حسابرسی صورتهای مالی و رتبه تجاری بنگاههای اقتصادی در دسترس نیست. با توجه ارتباط نظری میان حسابرسی صورتهای مالی و رتبه تجاری بنگاه اقتصادی (ذکر شده به شرح بالا) و با توجه به تأثیر سیاستهای پولی دولت بر ارتباط میان حسابرسی صورتهای مالی و رتبه تجاری، پرسش تحقیق حاضر این است که آیا حسابرسی صورتهای مالی (شامل ویژگیهایی همچون: کیفیت حسابرس، کیفیت حسابرسی و نوع اظهارنظر حسابرس) به لحاظ تجربی رتبه تجاری شرکت را تحت تأثیر قرار میدهد؟ و آیا ارتباط میان حسابرسی صورتهای مالی و رتبه اجاری تحت تأثیر سیاستهای پولی دولت قرار میگیرد یا خیر.[i] اهمیت موضوع تحقیق حاضر در اهمیت ارتقای رتبه تجاری بنگاههای اقتصادی به منظور بهبود کیفیت قراردادهای اعتباری بنگاه اقتصادی نهفته است. تحقیقات قبلی انجام شده، مانند ژانک (2008)، روآ و جیانگ (2011)، زو (2011)، چنگ و لیو (2013)، دای و یانگ (2016) به بررسی تأثیر حسابرسی صورتهای مالی بر رتبه اعتباری بانک پرداخته و به نقش حسابرسی در ایجاد رتبه اعتباری تجاری بنگاههای اقتصادی توجهی نکردهاند و به همین دلیل شواهدی پیرامون ارتباط میان حسابرسی صورتهای مالی و رتبه تجاری بنگاههای اقتصادی در دسترس نیست. با توجه به اهمیت موضوع اعتبار تجاری و فقدان تحقیقاتی پیرامون تأثیر حسابرسی صورتهای مالی بر اعتباری تجاری بنگاههای اقتصادی، ضرورت دارد تا نقش حسابرسی صورتهای مالی در بهبود اعتبار تجاری بنگاههای اقتصادی با توجه به نقش متغیرهای تعدیل گری همچون سیاستهای پولی دولت به لحاظ تجربی مورد بررسی قرار گیرد که در تحقیق حاضر به این موضوع پرداخته خواهد شد.
2- مبانی نظری و فرضیههای تحقیق حسابرسی صورتهای مالی از جمله فرایندهایی که میتواند موجب افزایش کیفیت اطلاعات حسابداری شود. به عبارت دیگر حسابرسی صورتهای مالی از طریق افزایش ویژگیهای کیفی اطلاعات حسابداری برای استفادهکنندگان از این اطلاعات ارزشافزوده اطلاعاتی ایجاد مینماید (موتزوشرف،1995; حساس یگانه،1392). با توجه نقش حسابرسی صورتهای مالی در بهبود کیفیت اطلاعات حسابداری و با توجه به نقش کیفیت اطلاعات حسابداری در بهبود رتبه تجاری بنگاههای اقتصادی به لحاظ نظری چنین استدلال میشود که ویژگیهای حسابرسی صورتهای مالی میتواند اعتبار تجاری بنگاههای اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهد. با این وجود تأثیر ویژگیهای حسابرسی بر رتبه تجاری بنگاههای اقتصادی تحت تأثیر عوامل کلان اقتصادی نیز قرار میگیرد. بهعنوان نمونه در دورهای که سیاست پولی انقباضی توسط دولت اتخاذ میشود، وامهای بانکی سهمیهبندی میشود و این موضوع نیز بر رتبه اعتباری بنگاههای اقتصادی نیز تأثیر میگذارد. بنابراین اتخاذ سیاست پولی انقباضی نیز میتواند بر رتبه اعتباری بنگاههای اقتصادی و همچنین بر رابطه میان حسابرسی و رتبه اعتباری بنگاههای اقتصادی تأثیرگذار باشد (دای و یانگ، 2016). بهطور ویژه انتظار میرود که سه مقوله مهم حسابرسی شامل: نوع حسابرس˛ کیفیت حسابرسی˛ و نوع اظهارنظر حسابرس بر اعتبار تجاری شرکتها تأثیرگذار باشند. شرکتهایی که توسط حسابرسان برتر مورد رسیدگی قرار میگیرند، اطلاعات حسابداری با کیفیتتری را به استفادهکنندگان از صورتهای مالی عرضه میکنند و این استنباط در استفادهکنندگان از اطلاعات حسابداری (افراد درگیر در قراردادهای تجاری با شرکت) ایجاد میشود که کیفیت اطلاعات حسابداری بنگاه اقتصادی بالا میباشد. همچنین بالا بودن کیفیت حسابرس شرکت یک دیدگاه مثبت را به افراد درگیر در تئوری قرارداد القاء میکند و موجب میشود که اعتبار تجاری شرکت نزد سایرین ارتقاء یابد. با توجه به توضیحات فوق فرضیه اول تحقیق حاضر به شرح زیر تدوین میشود:
کیفیت حسابرسی به معنای قدرت و توانایی حسابرس مستقل در کشف و گزارش تحریفهای با اهمیت صاحبکار میباشد (دی آنجلو˛1981). بالا بودن کیفیت حسابرسی نشانهای از میزان قابلیت اعتماد و مربوط بودن اطلاعات حسابداری صاحبکار میباشد. بالا بودن کیفیت حسابرسی این دیدگاه را به افراد درگیر در تئوری قرارداد القاء میکند که شفافیت اطلاعاتی صاحبکار بالا است. در چنین شرایطی انتظار میرود که اعتبار تجاری شرکتهای صاحبکار نزد همکاران حرفهای و افرا درگیر در تئوری قرارداد ارتقاء یابد. با توجه به توضیحات فوق فرضیه دوم تحقیق حاضر به شرح زیر تدوین میگردد:
اظهارنظر حسابرس مستقل درباره صورتهای مالی صاحبکار نشاندهنده نظر تخصصی حسابرس نسبت به کیفیت اطلاعات حسابداری عرضه شده توسط صاحبکار میگردد. اظهارنظر حسابرس مستقل در ارتباط با صورتهای مالی را میتوان به 4 دسته شامل: اظهارنظر مقبول˛ اظهارنظر مشروط˛ عدم اظهارنظر و اظهارنظر مردود تقسیم نمود (مکارم و صفاریان˛1392). صدور اظهارنظر مقبول نسبت به صورتهای مالی صاحبکار بدین معنا است که صاحبکار اطلاعات حسابداری خود را درست تهیه کرده است و این اطلاعات از تحریفهای با اهمیت برخوردار نیست و کیفیت مناسبی دارد. صدور اظهارنظر مقبول این دیدگاه را به استفادهکنندگان از صورتهای مالی القاء میکند شفافیت اطلاعاتی صاحبکار در ارتباط با شرکتهای درگیر در تئوری قرارداد بالا است. این موضوع موجب تقویت اعتبار تجاری شرکت صاحبکار نزد اشخاص درگیر در تئوری قرار داد میگردد. با توجه به استدلال فوق فرضیه سوم تحقیق حاضر به شرح زیر تدوین میگردد:
تأثیر اطلاعات حسابداری بر رتبه تجاری بنگاههای اقتصادی تحت تأثیر عوامل کلان اقتصادی نیز قرار میگیرد. بهعنوان نمونه در دورهای که سیاست پولی انقباضی توسط دولت اتخاذ میشود، وامهای بانکی سهمیهبندی میشود و این موضوع نیز بر رتبه اعتباری بنگاههای اقتصادی نیز تأثیر میگذارد. بنابراین اتخاذ سیاست پولی انقباضی نیز میتواند بر رتبه اعتباری بنگاههای اقتصادی و همچنین بر رابطه میان کیفیت اطلاعات حسابداری و اعتباری بنگاههای اقتصادی تأثیرگذار باشد (دای و یانگ، 2016). با توجه به توضیحات فوق فرضیههای چهارم، پنجم و ششم تحقیق حاضر به شرح زیر تدوین میگردد:
3- روش تحقیق تحقیق حاضر، از نظر هدف یک تحقیق کاربردی است زیرا نتایج حاصل از آن توسط نهادهای قانونگذار در حرفه حسابداری (مانند سازمان حسابرسی و سازمان بورس اوراق بهادار تهران) مورد استفاده قرار میگیرد. تحقیق حاضر همچنین از نظر ماهیت یک تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است. در تحقیق حاضر به منظور گردآوری اطلاعات از اسناد و مدارک مربوط به اعضای نمونه شامل: مجموعه صورتهای مالی آنها (صورتهای مالی اساسی و یادداشتهای توضیحی) استفاده شده است. همچنین لازم به توضیح است که این اطلاعات نیز از طریق پایگاه اینترنتی بورس اوراق بهادار تهران و سامانه کدال استخراج شدهاند و به منظور تحلیل دادهها در تحقیق حاضر از نرمافزار Eviews نسخه 10 استفاده شده است.
3-1- جامعه آماری و نمونه تحقیق جامعه آماری تحقیق حاضر تمامی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تا پایان سال 1395 میباشد که با استفاده از روش حذف سیستماتیک جامعه فوق در دوره زمانی تحقیق (1388 الی 1395) مورد همگنسازی قرار گرفته است و در نهایت از جامعه آماری همگن شده بهعنوان نمونه تحقیق استفاده شده است. با توجه به جدول 1 همانطور که ملاحظه میگردد تعداد نمونه نهایی تحقیق بالغ بر 172 شرکت است که از آن بهعنوان نمونه در تحقیق حاضر استفاده شده است. همچنین تعداد مشاهدات تحقیق در ارتباط با هر متغیر برابر با 1376 سال-شرکت (172*8 سال) میباشد.
جدول 1: غربالگری جامعه آماری به روش حذف سیستماتیک
منبع: یافتههای پژوهشگر
3-2- مدل تحقیق به منظور آزمون فرضیهها به منظور آزمون فرضیهها در تحقیق حاضر به پیروی از تحقیقات قبلی همچون یانگ و همکاران (2016)˛ محمد رضایی و همکاران (1394) از مدلهای رگرسیون خطی چندگانه استفاده شده است. علت استفاده از مدل رگرسیون در تحقیق حاضر ماهیت کمی و پیوسته متغیر وابسته تحقیق یعنی اعتبار تجاری میباشد. به منظور آزمون فرضیه اول تحقیق از مدل رگرسیون زیر استفاده خواهد شد (مدل 1): TC = B0 + B1 AQ + B2 SIZE + B3 CFO + B4 LIQ + B5 EBIT + B6 GR +B7 LEV + £
به منظور آزمون فرضیه دوم تحقیق از مدل رگرسیون زیر استفاده خواهد شد (مدل 2): TC = B0 + B1 AUQ + B2 SIZE + B3 CFO + B4 LIQ + B5 EBIT + B6 GR +B7 LEV + £
به منظور آزمون فرضیه سوم تحقیق از مدل رگرسیون زیر استفاده میشود (مدل 3): TC = B0 + B1 AUDO + B2 SIZE + B3 CFO + B4 LIQ + B5 EBIT + B6 GR +B7 LEV + £
به منظور آزمون فرضیه چهارم تحقیق از مدل رگرسیون زیر استفاده میشود (مدل 4): TC = B0 + B1 AQ + B2 MP + B3 AQ*MP + B4 SIZE + B5 CFO + B6 LIQ + B7 EBIT + B8 GR +B9 LEV + £
به منظور آزمون فرضیه پنجم تحقیق از مدل رگرسیون زیر استفاده میشود (مدل 5): TC = B0 + B1 AUQ + B2 MP + B3 AUQ*MP + B4 SIZE + B5 CFO + B6 LIQ + B7 EBIT + B8 GR +B9 LEV + £
به منظور آزمون فرضیه ششم تحقیق از مدل رگرسیون زیر استفاده میشود (مدل 6): TC = B0 + B1 AUDO + B2 MP + B3 AUDO*MP + B4 SIZE + B5 CFO + B6 LIQ + B7 EBIT + B8 GR +B9 LEV + £
3-3- متغیرهای تحقیق و نحوه اندازهگیری آنها
TC = عبارت است از رتبه تجاری شرکت. به پیروی از یانگ (2016) برابر است با حاصل جمع حسابهای پرداختنی، استاد پرداختنی، پیش دریافت از مشتریان، تقسیم بر ارزش دفتری کل دارایی. AQ = عبارت است از کیفیت حسابرس که به پیروی از دی آنجلو (1983) بر اساس متغیر مصنوعی نوع حسابرس عملیاتی میشود. چنانچه حسابرس شرکت سازمان حسابرسی باشد برابر با یک و در غیر این صورت برابر با صفر خواهد بود. AUQ = عبارت است از کیفیت حسابرسی که به پیروی از محمدرضایی (1394) بر اساس اقلام تعهدی اختیاری اندازهگیری میشود. رابطه 7 (مدل کوتاری و همکاران/2005): ACC i j,t /TA ij,t-1 = a +β1 1/TA ij,t-1 + β2 (∆REV-∆REC) i j,t /TA ij,t-1 + β3 PPE i j,t /TA ij,t-1 + β4 ROA ij,t-1 +£
معادله فوق نشاندهنده برآورد اقلام تعهدی بر اساس مدل کوتاری (2005) میباشد. در این رابطه ACC i j,t معرف اقلام تعهدی شرکت i در دوره t و در صنعت j میباشد (تفاوت میان سود خالص و جریان نقد عملیاتی در دوره t). ∆REV i j,t معرف تغییرات دورهای درآمد شرکت i در دوره t و در صنعت j میباشد (تفاوت درآمد شرکت i در دوره t و دوره t-1). ∆REC i j,t معرف تغییرات دورهای حسابهای و اسناد دریافتنی شرکت i در دوره t و در صنعت j میباشد (تفاوت میان حسابها و اسناد دریافتنی شرکت i در دوره t و دوره t-1). PPE i j,t معرف ارزش دفتری اموال و ماشینآلات و تجهیزات شرکت i در دوره t و در صنعت j میباشد. ROA ij,t-1 معرف نرخ بازده دارایی شرکت i در دوره t و در صنعت j میباشد (نسبت سود عملیاتی شرکت در دوره t به ارزش دفتری داراییهای شرکت در دوره t-1).TA ij,t-1 معرف ارزش دفتری داراییهای شرکت i در دوره t-1 و در صنعت j میباشد. £ معرف اقلام تعهدی اختیاری مبتنی بر مدل کوتاری (DACC) است که از قدر مطلق آن بهعنوان معیار معکوس کیفیت حسابرسی استفاده میشود. AUDO =عبارت است از نوع اظهارنظر حسابرس که برابر با یک متغیر مصنوعی با مقدار صفر و یک میباشد. چنانچه اظهارنظر حسابرس در ارتباط با صورتهای مالی شرکت مقبول باشد برابر با یک و در غیر این صورت برابر با صفر خواهد بود. =MP عبارت است از سیاست پولی انقباضی. به پیروی از یانگ (2016)، چنانچه تغییر در تولید ناخالص داخلی نسبت به دوره قبل بیشتر از صفر باشد برابر با یک و در غیر این صورت برابر با صفر خواهد بود.
=SIZE عبارت است از اندازه شرکت به پیروی از یانگ (2016)، برابر است با حاصل لگاریتم طبیعی ارزش دفتری داراییهای شرکت در پایان سال مالی. =CFO عبارت است از جریان نقد عملیاتی. به پیروی از یانگ (2016)، برابر است با جریان نقد عملیاتی شرکت تقسیم بر ارزش دفتری کل داراییهای شرکت در پایان سال مالی. =LIQ عبارت است از نسبت جاری شرکت. به پیروی از یانگ (2016)، برابر است با جمع داراییهای جاری شرکت تقسیم بر جمع بدهیهای جاری شرکت. =EBIT عبارت است از سودآوری شرکت. به پیروی از یانگ (2016)، برابر است با سود قبل از بهره و مالیات شرکت تقسیم بر جمع ارزش دفتری داراییهای شرکت در پایان سال. =GR عبارت است از رشد درآمد شرکت. به پیروی از یانگ (2016)، برابر است با تغییرات درآمد دوره جاری نسبت به دوره قبل تقسیم بر جمع درآمد شرکت در دوره قبل. =LEV عبارت است از نسبت بدهی. به پیروی از یانگ (2016)، برابر است با جمع بدهیهای شرکت تقسیم بر جمع داراییهای شرکت در پایان سال.
4- یافتههای تحقیق 4-1- آمار توصیفی و ماتریس همبستگی پیرسون در این قسمت به ارائه آمارههای توصیفی شامل: میانگین، میانه، بیشترین مقدار، کمترین مقدار، انحراف استاندارد، ضریب چولگی، ضریب کشیدگی و تعداد مشاهدات در ارتباط با متغیرهای تحقیق پرداخته شده است. با توجه به جدول 2 همانطور که ملاحظه میشود: ضریب چولگی برخی از متغیرها نظیر EBIT منفی است که این موضوع نشان میدهد توزیع دادههای این متغیرها دارای چولگی به چپ میباشند. ضریب چولگی برخی دیگر از متغیرها نظیر TC مثبت است که این موضوع نشان میدهد توزیع دادههای این متغیرها دارای چولگی به راست هستند. آماره بیشترین مقدار در ارتباط با متغیر LEV برابر با 66/2 است که این مقدار متعلق به شرکت پتروشیمی فارابی در سال 1395 میباشد و نشان میدهد که ارزش دفتری بدهیهای شرکت فارابی تقریباً 3 برابر ارزش دفتری داراییهای آن میباشد و شرکت فوق در سال 1395 ورشکسته است. آماره میانگین در ارتباط با متغیر مصنوعی AQ نشان میدهد که 23/0 از شرکتهای نمونه در دوره زمانی تحقیق توسط سازمان حسابرس (حسابرس با کیفیت) مورد رسیدگی قرار گرفتهاند. آماره میانگین در ارتباط با متغیر مصنوعی AUDO نشان میدهد که 45 درصد از شرکتهای نمونه در دوره زمانی تحقیق از حسابرس مستقل خود نظر مقبول دریافت نمودهاند. یکی از پیشفرضهای مدل رگرسیون خطی عدم وجود همبستگی شدید میان جملات توضیحی (متغیرهای مستقل و کنترلی) آن بهصورت جفتی میباشد (افلاطونی،1392). با توجه به جدول 3 همانطور که ملاحظه میگردد ضریب همبستگی جفتی میان متغیرهای توضیحی (مستقل و کنترلی) تحقیق که در یک مدل بهطور همزمان تصریح شدهاند، کمتر از 60 درصد میباشد. بنابراین مشکل همبستگی شدید میان جملات توضیحی تحقیق وجود ندارد و پیشفرض عدم وجود همبستگی شدید میان جملات توضیحی مدلهای تحقیق تأیید میشود و میتوان در مدلهای رگرسیون تحقیق از این متغیرها بهطور همزمان بهعنوان متغیرهای توضیحی (مستقل و کنترلی) استفاده نمود.
جدول 2: آمار توصیفی برای متغیرهای تحقیق
منبع: یافتههای پژوهشگر
جدول 3: ماتریس همبستگی میان متغیرهای تحقیق
منبع: یافتههای پژوهشگر
4-2- برآورد مدلهای تحقیق 4-2-1- تعیین شیوه برآورد مدلهای تحقیق به منظور تعیین شیوه برآورد مدلهای تحقیق از آزمونهای F لیمر و هاسمن استفاده شده است. با توجه به جدول 4 همانطور که ملاحظه میگردد. الگوی مناسب به منظور برآورد مدلهای 1 و 2 و 3 الگوی پانل-اثرات ثابت است و الگوی مناسب به منظور برآورد مدلهای 4 و 5 و 6 الگوی پانل-اثرات تصادفی میباشد.
جدول 4: یافتههای حاصل از آزمون F لیمر و هاسمن
منبع: یافتههای پژوهشگر
4-2-2- برآورد مدل 1 به منظور آزمون فرضیه اول با توجه به جدول 5 همانطور که ملاحظه میگردد سطح معنیداری آماره T برای ضریب متغیر مستقل کیفیت حسابرس (AQ) با مقدار 03/0، برابر با 00/0 میباشد که این مقدار کمتر از 10 درصد است (Pvalue<0.10). بنابراین میتوان چنین استنباط نمود که متغیر مستقل کیفیت حسابرس (AQ) دارای اثر معناداری بر متغیر وابسته اعتبار تجاری در دوره جاری (TC) است؛ و به دلیل مثبت بودن ضریب آن جهت رابطه مستقیم است یعنی اعتبار تجاری شرکتهایی که توسط حسابرس با کیفیت مورد رسیدگی قرار گرفتهاند (AQ=1) بیشتر از سایر شرکتها (AQ=0) میباشد. از این رو فرضیه اول تحقیق که بیان میکند: "شرکتهایی که کیفیت حسابرس آنها بالاتر است نسبت به سایر شرکتها از رتبه تجاری بیشتری برخوردار هستند" مورد تأیید قرار میگیرد. به عبارت دیگر در ارتباط با این فرضیه H0 را میتوان رد نمود.
جدول 5: یافتههای حاصل از برآورد مدل 1 با استفاده از الگوی پانل-اثرات ثابت و روش GLS/ متغیر وابسته: اعتبار تجاری (TC)
منبع: یافتههای پژوهشگر
4-2-3- برآورد مدل 2 به منظور آزمون فرضیه دوم با توجه به جدول 6 همانطور که ملاحظه میشود سطح معنیداری آماره T برای ضریب متغیر مستقل کیفیت حسابرسی (AUQ) با مقدار 05/0-، برابر با 03/0 میباشد که این مقدار کمتر از 10 درصد است (Pvalue<0.10). به منظور اندازهگیری کیفیت حسابرسی از معیار اقلام تعهدی اختیاری استفاده شده است که بهصورت معکوس کیفیت حسابرسی را مورد تبیین قرار میدهد؛ یعنی هرچه میزان اقلام تعهدی اختیاری بالاتر باشد در مقابل کیفیت حسابرسی کمتر خواهد بود. با توجه به یافتههای حاصل از برآورد مدل 2 مبنی بر وجود ارتباط معکوس میان اقلام تعهدی اختیاری و اعتبار تجاری شرکت˛ میتوان چنین استنباط نمود که بین کیفیت حسابرسی و اعتبار تجاری ارتباطی مستقیم وجود دارد؛ یعنی هرچه اقلام تعهدی اختیاری کمتر باشد˛ اعتبار تجاری شرکت در بازار بیشتر خواهد بود. از این رو فرضیه دوم تحقیق که بیان میکند: " شرکتهایی که کیفیت حسابرسی آنها بالاتر است نسبت به سایر شرکتها از رتبه تجاری بیشتری برخوردار هستند " مورد تأیید قرار میگیرد. به عبارت دیگر در ارتباط با این فرضیه H0 را میتوان رد نمود.
جدول 6: یافتههای حاصل از برآورد مدل 2 با استفاده از الگوی پانل-اثرات ثابت و روش GLS/ متغیر وابسته: اعتبار تجاری (TC)
منبع: یافتههای پژوهشگر
4-2-4- برآورد مدل 3 به منظور آزمون فرضیه سوم با توجه به جدول 7 همانطور که ملاحظه میشود سطح معنیداری آماره T برای ضریب متغیر مستقل اظهارنظر حسابرس (AUDO) با مقدار 01/0، برابر با 40/0 میباشد که این مقدار بیشتر از 10 درصد است (Pvalue>10/0)؛ بنابراین میتوان چنین استنباط نمود که بین دریافت اظهارنظر مقبول حسابرسی و اعتبار تجاری ارتباط معناداری وجود ندارد. از این رو فرضیه سوم تحقیق که بیان میکند: " شرکتهایی که اظهارنظر مقبول از حسابرس خود دریافت میکنند نسبت به سایر شرکتها از رتبه تجاری بیشتری برخوردار هستند" مورد تأیید قرار نمیگیرد. به عبارت دیگر در ارتباط با این فرضیه H0 را نمیتوان رد نمود. جدول 7: یافتههای حاصل از برآورد مدل 3 با استفاده از الگوی پانل-اثرات ثابت و روش GLS/ متغیر وابسته: اعتبار تجاری (TC)
منبع: یافتههای پژوهشگر
4-2-5- برآورد مدل 4 به منظور آزمون فرضیه چهارم با توجه به جدول 8 همانطور که ملاحظه میشود سطح معنیداری آماره T برای ضریب متغیر مستقل اثرات مشترک کیفیت حسابرس و سیاست پولی دولت (AQ*MP) با مقدار 03/0-، برابر با 00/0 میباشد که این مقدار کمتر از 10 درصد است (Pvalue<0.10)؛ بنابراین میتوان چنین استنباط نمود سیاست پولی انقباضی دولت بر ارتباط میان کیفیت حسابرس و اعتبار تجاری شرکت تأثیر دارد؛ و به دلیل منفی بودن ضریب متغیر اثرات مشترک، جهت رابطه معکوس است؛ یعنی سیاست پولی انقباضی دولت ارتباط مستقیم میان کیفیت حسابرس و اعتبار تجاری شرکت را کاهش میدهد؛ یعنی سیاست پولی انقباضی موجب کاهش نقدینگی و روی آوردن شرکتها به خرید اعتباری میشود و در چنین شرایطی اعتبار تجاری شرکتها بیشتر تحت تأثیر شرایط اقتصادی خواهد بود و کمتر تحت تأثیر کیفیت حسابرس شرکت قرار خواهد گرفت. از این رو فرضیه چهارم تحقیق که بیان میکند: " در دورهای که سیاست پولی دولت از نوع انقباضی است کیفیت بالای حسابرس کمتر موجب افزایش رتبه تجاری شرکت میشود " مورد تأیید قرار میگیرد. به عبارت دیگر در ارتباط با این فرضیه H0 را میتوان رد نمود.
جدول 8: یافتههای حاصل از برآورد مدل 4 با استفاده از الگوی پانل-اثرات تصادفی و روش GLS/ متغیر وابسته: اعتبار تجاری (TC)
منبع: یافتههای پژوهشگر
4-2-6- برآورد مدل 5 به منظور آزمون فرضیه پنجم با توجه به جدول 9 همانطور که ملاحظه میشود سطح معنیداری آماره T برای ضریب متغیر مستقل اثرات مشترک کیفیت حسابرسی و سیاست پولی دولت (AUQ*MP) با مقدار 17/0-، برابر با 00/0 میباشد که این مقدار کمتر از 10 درصد است (Pvalue<0.10)؛ بنابراین میتوان چنین استنباط نمود سیاست پولی انقباضی دولت بر ارتباط میان کیفیت حسابرسی و اعتبار تجاری شرکت تأثیر دارد؛ و به دلیل منفی بودن ضریب متغیر اثرات مشترک، جهت رابطه معکوس است؛ یعنی سیاست پولی انقباضی دولت ارتباط مستقیم میان کیفیت حسابرسی و اعتبار تجاری شرکت را کاهش میدهد (یعنی ارتباط معکوس میان اقلام تعهدی اختیاری و اعتبار تجاری را کاهش میدهد)؛ یعنی سیاست پولی انقباضی موجب کاهش نقدینگی و روی آوردن شرکتها به خرید اعتباری میشود و در چنین شرایطی اعتبار تجاری شرکتها بیشتر تحت تأثیر شرایط اقتصادی خواهد بود و کمتر تحت تأثیر کیفیت حسابرسی شرکت قرار خواهد گرفت. از این رو فرضیه پنجم تحقیق که بیان میکند: " در دورهای که سیاست پولی دولت از نوع انقباضی است کیفیت بالای حسابرسی کمتر موجب افزایش رتبه تجاری شرکت میشود " مورد تأیید قرار میگیرد. به عبارت دیگر در ارتباط با این فرضیه H0 را میتوان رد نمود.
جدول 9: یافتههای حاصل از برآورد مدل 5 با استفاده از الگوی پانل-اثرات تصادفی و روش GLS/ متغیر وابسته: اعتبار تجاری (TC)
منبع: یافتههای پژوهشگر
4-2-7- برآورد مدل 6 به منظور آزمون فرضیه پنجم با توجه به جدول 10 همانطور که ملاحظه میشود سطح معنیداری آماره T برای ضریب متغیر مستقل اثرات مشترک سیاست پولی انقباضی و اظهارنظر مقبول حسابرسی (AUDO*MP) با مقدار 01/0-، برابر با 19/0 میباشد که این مقدار بیشتر از 10 درصد است (Pvalue>0.10)؛ بنابراین میتوان چنین استنباط نمود سیاست پولی انقباضی دولت بر ارتباط میان صدور اظهارنظر مقبول حسابرسی و اعتبار تجاری شرکت تأثیر ندارد. از این رو فرضیه ششم تحقیق که بیان میکند: " در دورهای که سیاست پولی دولت از نوع انقباضی است اظهارنظر مقبول حسابرس کمتر موجب افزایش رتبه تجاری شرکت میشود " مورد تأیید قرار نمیگیرد. به عبارت دیگر در ارتباط با این فرضیه H0 را نمیتوان رد نمود.
جدول 10: یافتههای حاصل از برآورد مدل 6 با استفاده از الگوی پانل-اثرات تصادفی و روش GLS/ متغیر وابسته: اعتبار تجاری (TC)
منبع: یافتههای پژوهشگر
5- بحث و نتیجهگیری با توجه به یافتههای حاصل از تحلیلهای تجربی انجام شده مبنی بر وجود ارتباط مثبت و معنادار میان متغیرهای مستقل کیفیت حسابرس (AQ) و کیفیت حسابرسی (AUQ) با متغیر وابسته اعتبار تجاری شرکت (TC)˛ میتوان چنین نتیجهگیری نمود که حسابرسی صورتهای مالی بر اعتبار تجاری و شهرت شرکتهای صاحبکار در بازار تأثیر دارد بهگونهای کیفیت بالاتر حسابرس و کیفیت بالاتر عملیات حسابرسی صورتهای مالی موجب بهبود اعتبار تجاری شرکتها نزد فروشندگان مواد اولیه و مشتریان میگردد. این شواهد نشان میدهد که اولاً شرکتهایی که توسط حسابرسان برتر مورد رسیدگی قرار میگیرند، اطلاعات حسابداری با کیفیتتری را به استفادهکنندگان از صورتهای مالی عرضه میکنند و این استنباط در استفادهکنندگان از اطلاعات حسابداری (افراد درگیر در قراردادهای تجاری با شرکت) ایجاد میشود که کیفیت اطلاعات حسابداری بنگاه اقتصادی بالا میباشد. همچنین بالا بودن کیفیت حسابرس شرکت یک دیدگاه مثبت را به افراد درگیر در تئوری قرارداد القاء میکند و موجب میشود که اعتبار تجاری شرکت نزد سایرین ارتقاء یابد. ثانیاً بالا بودن کیفیت حسابرسی نشانهای از میزان قابلیت اعتماد و مربوط بودن اطلاعات حسابداری صاحبکار میباشد. بالا بودن کیفیت حسابرسی این دیدگاه را به افراد درگیر در تئوری قرارداد القاء میکند که شفافیت اطلاعاتی صاحبکار بالا است. در چنین شرایطی اعتبار تجاری شرکتهای صاحبکار نزد همکاران حرفهای و افرا درگیر در تئوری قرارداد ارتقاء مییابد. یافتهها و نتایج به دست آمده در تحقیق حاضر˛ وجود فرضیه ارزشافزوده اطلاعاتی که توسط موتزو شرف (1999) و حساس یگانه (1392) و یانگ و همکاران (2017) را در محیط پژوهشی ایران تقویت میکند. فرضیه فوق بیان میکند که حسابرسی صورتهای مالی از طریق ارتقای کیفیت اطلاعات حسابداری موجب بهبود ارزش شرکت و اعتبار تجاری شرکتها میگردد. بهطور کلی این فرضیه معتقد است که حسابرسی صورتهای مالی موجب افزایش کیفیت و سودمندی (ارزش) اطلاعات حسابداری میشود. یافته و نتایج تحقیق حاضر را همچنین میتوان با مبانی نظری مندرج در تئوری قرارداد منطبق دانست. بر اساس تئوری قرارداد، هر واحد تجاری قراردادهای مختلفی میان اشخاص مختلف تنظیم نموده و با آنها در ارتباط است. با توجه به اندازه و بزرگی واحد تجاری تعداد افراد درگیر در این قراردادها، ممکن است کم یا زیاد باشند. آنچه که در همه قراردادها برای همه افراد مشترک میباشد، آن است که هر شخص برای تأمین منابع، تعهدی نسبت به واحد تجاری دارد و در مقابل نیز، حق و حقوقی از منافع آن واحد خواهد داشت. واحد تجاری را میتوان مجموعهای از قراردادها میان سهامداران، مدیران، کارکنان، فروشندگان، مشتریان، دولت و اعتباردهندگان فرض نمود. نظریه قرار داد در ارتباط با نقش دانش حسابداری بیان میکند که این دانش از طریق ایجاد شفافیت موجب بهبود فرایند اجرای قراردادهای تجاری میشود. با توجه به یافتههای تحقیق حاضر این استدلال تقویت میشود که علاوه بر دانش حسابداری˛ حرفه حسابرسی نیز میتوان ارتباط میان طرفین درگیر در تئوری قرارداد را تحت تأثیر قرار دهد که البته میزان این تأثیر در شرایط اقتصادی مختلف متفاوت میباشد. یافتهها و نتایج تحقیق حاضر با هیچ یک از تحقیقات داخلی قابل مقایسه نیست زیرا در تحقیق حاضر برای نخستین بار به آزمون تجربی تأثیر حسابرسی صورتهای مالی بر اعتبار تجاری شرکتهای فعال در بورس اوراق بهادار تهران با تأکید بر نقش تعدیلکننده سیاست پولی انقباضی دولت پرداخته شده است. با این حال از میان تحقیقات خارجی انجام شده در این حوزه پژوهشی یافتههای تحقیق حاضر را میتوان با یافتههای بدست آمده از تحقیق ژانک (2008)، روآ و جیانگ (2011)، زو (2011)، چنگ و لیو (2013)، دای و یانگ (2016) هم راستا دانست. با این تفاوت که یافتههای تحقیق حاضر شواهدی را پیرامون نقش حسابرسی در بهبود رتبه تجاری و بهبود اجرای قراردادهای تجاری فراهم میکند؛ اما در تحقیقات قبلی صرفاً به نقش اطلاعات حسابداری در اجرای قراردادها پرداخته شده است. اگرچه تحقیق حاضر در کشور ایران انجام شده است. با این حال یافتههای تحقیق حاضر میتواند در سایر کشورهای در حال توسعه که دارای بازارهای نوظهور و اقتصاد در حال تکامل هستند و محیط پژوهشی آنها نزدیک به ایران است مورد استفاده قرار گیرد. در کشور ایران نیز یافتههای تحقیق حاضر میتواند توسط طیف وسیعی از استفادهکنندگان نظیر قانونگذاران و سازمان بورس اوراق بهادار (TSE) مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به یافتهها و نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول در تحقیق حاضر (مبنی بر وجود ارتباط مستقیم میان کیفیت حسابرس و اعتبار تجاری شرکت) به تمام شرکتهای فعال در بورس و کمیته حسابرسی این شرکتها پیشنهاد میشود تا در انتخاب حسابرس دقت نمایند و از حسابرسان رتبه الف نظیر سازمان حسابرسی دعوت به همکاری کنند؛ زیرا طبق شواهد بدست آمده در تحقیق حاضر بالا بودن کیفیت حسابرس موجب افزایش اعتبار تجاری شرکتها میشود. با توجه به یافتهها و نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم در تحقیق حاضر (مبنی بر وجود ارتباط مستقیم میان کیفیت حسابرسی و اعتبار تجاری شرکت) به تمام حسابرسان مستقل پیشنهاد میشود تا وظیفه خود را در زمینه اعتبار دهی به صورتهای مالی صاحبکاران خود به درستی انجام دهند؛ زیرا طبق شواهد بدست آمده در تحقیق حاضر بالا بودن کیفیت حسابرسی صورتهای مالی (و به تبع آن کاهش اقلام تعهدی) موجب افزایش اعتبار تجاری شرکتهای صاحبکار میشود. با توجه به یافتهها و نتایج حاصل از آزمون فرضیه چهارم و پنجم تحقیق حاضر (مبنی بر مؤثر بودن سیاست پولی انقباضی دولت بر ارتباط میان کیفیت حسابرس و کیفیت حسابرسی با اعتبار تجاری) به تمام شرکتهای فعال در بورس تهران پیشنهاد میشود تا در راستای ارتقای اعتبار تجاری خود علاوه بر ارتقای کیفیت حسابرس و شهرت حسابرس و کیفیت حسابرسی به وضعیت اقتصادی کشور و سیاستهای اقتصادی حاکم بر جامعه نیز توجه کنند؛ زیرا طبق شواهد بدست آمده در تحقیق حاضر تأثیر کیفیت حسابرس و کیفیت حسابرسی بر اعتبار تجاری شرکت تحت تأثیر نوع سیاست پولی دولت قرار میگیرد.
[1]- گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. mohammadreza31151@gmail.com [2]- گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده مسئول. gh_talebnia@yahoo.com [3]- گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Vakilifard.phd@gmail.com [4]- گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. rahnama.roodposhti@gmail.com
[i] Day and Young 2.Hooy 3.Koher 4.Moutz and Sharaf 5.Roa and Jiang 6.Zoo 7.Cheng and Liu 8.Young | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
مراجع | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 294 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 283 |