تعداد نشریات | 418 |
تعداد شمارهها | 10,002 |
تعداد مقالات | 83,581 |
تعداد مشاهده مقاله | 78,082,983 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 55,019,491 |
ارزیابی اثر نوسانات ارزی بر عملکرد شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و سنجش وقفههای زمانی آن | ||
اقتصاد مالی | ||
دوره 16، شماره 59، شهریور 1401، صفحه 127-154 اصل مقاله (693.47 K) | ||
نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30495/fed.2022.694716 | ||
نویسندگان | ||
محمد جواد محقق نیا* 1؛ علی اصغر ضیاچی2؛ مصطفی سرگلزائی3؛ وحید خاشعی4 | ||
1عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی/ دانشکده حسابداری و مدیریت /گروه مدیریت مالی | ||
2دانشجوی دکتری،رشته مدیریت مالی، گرایش مالی، دانشگاه علامه طباطبائی،تهران، ایران | ||
3گروه مالی و بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی ، تهران، ایران. | ||
4دانشیار، دانشکده حسابداری مدیریت، دانشگاه علامه طباطبائی،تهران، ایرانvahid | ||
چکیده | ||
چکیده عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس تحت تأثیر عوامل متعدد داخلی و خارجی قرار دارند. مدیران این شرکتها علاوه بر بهرهمندی از عوامل داخلی میبایستی بتوانند عوامل محیطی خود را به گونه ای هدایت کنند تا بتوانند اهداف هدفگذاری شده را محقق سازند. از این رو تحقیق حاضر به ارزیابی اثر نوسانات ارزی(به عنوان یک عامل محیطی) بر عملکرد شرکتها و سنجش وقفههای زمانی آن میپردازد. اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ از ﻧﻮع ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺷﺒﻪ ﺗﺠﺮﺑﯽ میباشد و از لحاظ طبقهبندی ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻫﺪف، از ﻧﻮع ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮐﺎرﺑﺮدی است. برای ارزیابی اثرگذاری نوسانات نرخ ارز بر عملکرد شرکتها از مدل ناهمسانی واریانس شرطی خودرگرسیونی (GARCH) و همچنین جهت سنجش وقفههای اثرگذاری نرخ ارز بر عملکرد شرکتها از الگوی خودرگرسیونی با وقفه توزیعی (ARDL) استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که نوسانات نرخ ارز بر عملکرد شرکتها تاثیر معنادار دارد که البته این اثر در صنایع مختلف به لحاظ شدت ونوع رابطه متفاوت است و این اثرات با وقفه های زمانی متفاوت در صنایع مختلف بروز میکند. | ||
کلیدواژهها | ||
واژههای کلیدی: نوسانات ارزی - ارزش افزوده اقتصادی، وقفههای زمانی. طبقه بندی JEL : E51؛ G32؛ M41؛ C58 | ||
اصل مقاله | ||
چکیده 1- مقدمه 2- بیان مساله 3- مبانی نظری و پیشینه تحقیق 3-1- مبانی نظری )نوسانات نرخ ارز و عملکرد شرکت ها( 3-2-پیشینه تحقیق 4- روش شناسی 4-2-روش و مدل تحقیق ناهمسانی واریانس که جز اخلال را بیان می کند. a و b نیز پارامترهای مدل هستند. عموما فرض می شود که اجزا اخلال در n مشاهده برای توزیع احتمال دارای میانگین صفر و واریانس برابرند. این شرط به اسم همسانی واریانس(واریانس های برابر) شناخته می شود. مشاهدات و و در نظر گرفته شده اند. اگر جزاخلال وجود نداشت ارزش مشاهدات برابر هر یک از دایره های توخالی بود. اما به علت وجود جز اخلال، مشاهدات در مقادیر نشان داده شده با دایره های توپر قرار می گیرند. شکل (2) موردی را نشان می دهد که جز اخلال با افزایش X افزایش می یابد. به بیان ریاضی همسانی و ناهمسانی واریانس می توانند این صورت تعریف شوند: (معادله 2) با جایگذاری داریم مدل گارچ نمایی((EGARCH در مطالعات دیگر مدل گارچ توسعه یافته است و برای حالت های مختلف مدل های دیگری از قبیل گارچ آستانه ای ، گارچ مارکوف سوئیچینگ ، گارچ در میانگین ، مدل های گارچ ناپارامتریک و... پیشنهاد شده اند.
مدل های گارچ چند متغیره مدل گارچ برداریVECH
(معادله 7) مدل گارچ BEKK که فرایند نوفه سفید با ماتریس واریانس- کواریانس I می باشد.B نیز ماتریس بالا مثلثی میباشد. (معادله 9) روش ARDLبه منظور تبیین رابطه مستقل و وابسته (معادله 10) همانگونه که ملاحظه می شود، در سمت راست رگرسیون متغیر وابسته با وقفه های مختلف و همچنین متغیر یا متغیرهای مستقل با وقفه های متفاوت وجود دارد.ضمنا در صورتیکه در سمت راست رگرسیون، چندین متغیر مستقل مختلف داشته باشیم، میزان وقفه هر کدام از متغیرها در نگارش مدل به ترتیب لحاظ می گردد. 4-3-متغیرهای تحقیق 4-4- جامعه و نمونه آماری جهت رعایت قابلیت مقایسه، سال مالی شرکتها منتهی به پایان اسفند ماه باشند. 5-تجزیه و تحلیل دادههای تحقیق جدول2: آمار توصیفی متغیرهای پژوهش 5-2-آزمون مانایی
جدول 3: آزمون مانایی متغیرها 5-3-آزمون ناهمسانی واریانس جدول 4: آزمون ناهمسانی واریانس 5-4-آزمون خودهمبستگی جدول 5: خود همبستگی نتیجه آزمون ولدریچ آزمون 5-5-آزمون پورت مانتو برای بررسی همبستگی با وقفههای مختلف جدول 6: نتایج آزمون پورت مانتو برای همبستگی متقاطع پسماندهای نرخ ارز و ارزش افزوده اقتصادی 5-6-آزمون LM جدول 7: خودهمبستگی نتیجه آزمون LM آزمون با توجه به آزمون LM Test، درصورت رد فرضیه عدم وجود ARCH، مدل را بصورت ARCH تخمین زده و در صورت پذیرش فرضیه عدم وجود، مدل را بصورت ARIMA تخمین زده میشود. باتوجه به نتایج این آزمون که احتمال اماره آن 0094/0 بدست آمده است، فرضیه صفر آن رد شده و بیان کننده این است که تغییرات نرخ ارز، اثرات ARCH دارد. درنتیجه به تخمین این سری زمانی در قالب ARCH روی آورده شده است و از روش اصلاح شده GARCH جهت برآورد مدل استفاده گردیده است. با توجه به آنچه که در جدول شماره فوق ارائه شده نتیجه گرفته می شود که GARCH معنادار شده است. 5-7-آزمون نهایی فرضیه تحقیق جدول 8: آزمون فرضیه نتایج مربوط بهاحتمال آماره z نشان میدهد که مدلها در حالت کلی برای حالت گارچ معنادار بوده و با توجه به آماره دوربین واتسون آنها 1.705 مشکل خودهمبستگی وجود ندارد. علاوه بر آن نتایج مربوط به ضریب تعیین نشان میدهد که در دوره پژوهش برای این فرضیه 0.49 از تغییرات متغیر وابسته تحت تأثیر متغیر مستقل این آزمون بودهاند. با توجه به نتایج حاصل از جدول فوق میتوان بیان نمود که نرخ ارز بر عملکرد شرکتها با استفاده رهیافت واریانس ناهمسانی شرطی خودرگرسیو و واریانس تاثیر معنادار دارد. با توجه به نتایج کسب شده میتوان دریافت که تغییرات نرخ ارز بر عملکرد شرکتها در بورس اوراق بهادار تاثیر چشمگیری داشته است و این در حالی است که در کشورهایی که نظام اقتصادی مبتنی بر فروش نفت و ارز حاصل از آن است، رویدادهای اقتصادی از جمله تغییرات نرخ ارز تاثیر بسزایی بر بخشهای مختلف اقتصاد از جمله بورس اوراق بهادار میگذارد. از این رو میتوان بیان نمود سرمایهگذاریهای مربوط به بازار سرمایه در کشورهای وابسته به فروش نفت، اثرپذیری زیادی از متغیر نرخ ارز را دارا میباشند. 5-8- ارزیابی نوسانات ارزی بر عملکرد شرکتها به تفکیک صنعت جدول 9: ارزیابی نوسانات ارزی بر عملکرد شرکتها به تفکیک صنعت همانگونه که مشاهده میگردد نوسانات ارزی(افرایشی) بر عملکرد صنایع محصولات شیمیایی، فلزات اساسی، فراوردههای کک و سوخت هستهای، سرمایهگذاریها ، سیمان و آهک و گچ، انبوه سازی، بانکها و موسسات اعتباری به ترتیب بیشترین اثر مثبت را دارد و همچنین بر صنایع دارویی ، غذایی و خودرو و ساخت قطعات اثر منفی که به عنوان10 صنعت فعال انتخاب شدهاند تاثیر معنادار داشته گذاشته است. 5-9-سنجش وقفههای اثرگذاری نرخ ارز بر عملکرد جدول 10: سنجش وقفههای اثرگذاری نرخ ارز بر عملکرد شرکتها (کل بازار) نتایج مربوط بهاحتمال آماره z نشان میدهد که مدلها در حالت کلی برای 4 وقفه زمانی معنادار است. با توجه به اینکه دادههای تحقیق در این بخش به صورت ماهانه جمع آوری شدهاند، این امر بدین معناست که نوسانات ارزی با وقفه زمانی 4 ماهه بر معیار ارزش افزوده شرکتها (عملکرد) تاثیر میگذارد. همچنین با توجه به آماره دوربین واتسون آنها 1.922 مشکل خودهمبستگی نیز وجود ندارد. علاوه بر آن نتایج مربوط به ضریب تعیین نشان میدهد که در حالت وجود 4 وقفه 0.52 از تغییرات متغیر وابسته تحت تأثیر متغیر مستقل این آزمون بودهاند. 5-9-2- سنجش وقفههای اثرگذاری نرخ ارز بر عملکرد به تفکیک صنایع
6- بحث و نتیجهگیری
| ||
مراجع | ||
فهرست منابع ابراهیمی محسن و شکری نوشین (1390) بررسی تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر قیمت سهام با تاکید بر نقش سیاست پولی، فصلنامه مدلسازی اقتصادی ،5 ،(1) 45-23. اسلاملوئیان کریم، و زارع هاشم (1385) تاثیر متغیر های کلان و دارایی های جایگزین بر قیمت سهام در ایران: یک الگوی خود همبسته با وقفه های توزیعی، فصلنامه پژوهشهای اقتصادی ،8 (29)، 49-17. امامی کریم، ملکی الهه، (1393). بررسی اثر نوسانات نرخ ارز بر اشتغال در ایران .فصلنامه اقتصاد مالی،8 (26)،112-95. اندرس، والتر(1386)،اقتصاد سنجی سریهای زمانی بارویکرد کاربردی،دکتر مهدی صادقی و سعید شوال پور،جلد اول و دوم، تهران،دانشگاه امام صادق(ع)،52-41. باباجانی جعفر, شکرخواه جواد(1391). مدل مناسب حسابداری برای بانکداری اسلامی در ایران با تاکید بر عقود مشارکتی.بورس اوراق بهادار،5(1)،192-163. بصیرت مهدی، نصیرپور آرزو، جرجرزاده علیرضا (1394). اثر نوسان های نرخ ارز بر رشد اقتصادی با توجه به سطح توسعه بازارهای مالی در کشورهای منتخب عضو اوپک .فصلنامه اقتصاد مالی،9(30)،156-141. پیرایی خسرو و شهسوار محمد رضا (1387). تاثیر متغیر های کلان اقتصادی بر بازار بورس، فصلنامه پژوهش های اقتصادی ایران9(1) ، 21-38. پورزمانی زهرا، روحی علی و کیوان مام حمه(1389) بررسی تاثیر تاخیری شاخص های کلان اقتصادی بر بازده سهام، مجله حسابداری مدیریت،3، (7)17-1. دائیکریم زاده سعید، شریفی رنانی حسین، قاسمیان مقدم لطفعلی(1392) اثر متغیرهای کلان اقتصادی بر شاخص قیمت سهام بانک ها مجله اقتصادی (12و11) 65-90. دائیکریم زاده سعید، امام وردی قدرت الله، شایسته افسانه (1393). بررسی تأثیر نرخ ارز واقعی بر صادرات غیر نفتی ایران.فصلنامه اقتصاد مالی،8 (29)،168-151. دارابی رؤیا و علی فرحی ملیحه (1389)، تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر ریسک و بازده کل سهام با تاکید بر مدل بازده سهام تورم، پژوهشنامه حسابداری مالی و حسابرسی، 2، (7)141-169. رحمانی لیلا (1389)، پایان نامه کارشناسیارشد، بررسی تأثیر نااطمینانی حاصل از سیاستهای اقتصادی دولت بر رشد اقتصادی، دانشگاه شهید بهشتی. زراء نژاد منصور و معتمدی سحر (1391) ، بررسی رابطه متغیرهای کلان اقتصادی و شاخص کل قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی، 12 (46) ، 116-101. سجادی سیدحسین ، فرازمند حسن و علیصوفی هاشم (1389)، بررسی رابطه متغیّرهای کلان اقتصادی و شاخص بازده نقدی سهام در بورس اوراق بهادار تهران، پژوهشنامه علوم اقتصادی، 10، 2) پیاپی ) 58-35. سعیدی پرویز و امیری عبدالله (1387) بررسی رابطه متغیرهای کلان اقتصادی با شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران فصلنامه مدلسازی اقتصادی 2 (2) 130-111. سایت بانک مرکزی (www.cbi.ir). علی محمد مرادی، مرتضی احمدی، محسن خوش طینت نیک نیت (1395) ، آزمون کارآمدی مدل اولسن با استفاده از شاخص پیوتروسکی در پیش بینی بازدهی سهام شرکت ها، چشمانداز مدیریت مالی،4(14) 85-65. کریم زاده، مصطفی(1385) بررسی رابطه بلند مدت شاخص قیمت سهام بورس با متغیرهای کلان پولی با استفاده از روش همجمعی در اقتصاد ایران، فصلنامه پژوهش های اقتصادی 8 (26) 48-41. موسایی، میثم، مهرگان نادر و حسین امیری (1389) رابطه بازار سهام و متغیرهای کلان اقتصادی در ایران فصلنامه پژوهشها و سیاستهای اقتصادی 18(54) ، 73-94. مقدم محمدرضا، سزاوار محمدرضا (1394) بررسی رابطه متغیرهای کلان اقتصادی و شاخص قیمت سهام در بورس اوراق بهادار، بررسی های بازرگانی 12(75) صص 1-12. نیکخوتریت حافظ، رحمانی تیمور، خلیلی فرزانه (1401). نا اطمینانی اقتصاد کلان و تصمیمات سرمایهگذاری بانکها.فصلنامه اقتصاد مالی،16 (58)،22-1. Akaike, H. (1969). Fitting autoregressive models for prediction. Annals of the institute of Statistical Mathematics. 21: 243-247. Anisak, N. & Mohamad, A., (2020). “Foreign exchange exposure of Indonesian listed firms”. Global Business Review, No. 21(4), Pp: 918-936 Bhattacharya, J. & Haslag J. & Antoine, M., (2009), “Optimal monetarypolicy and economic growth”, European Economic Review,Vol.53, No.2, pp: 210-223. Bacidore, J. M., Boquist, J. A., Milbourn, T. T and A.V. Thakor (1997), “the search for the Best Financial Perofmance Measure”, Financial Analysts Journal, May/June, PP. 11-20. Bjørnland H.C.Leitemo H.(2005).Identifying the interference between us monetary policy and the stock market.bank of finland research discussion research. Cassola, N. C. Morona (2004). Monetary policy and the stock market in the euro area. Journal of Policy Modeling. 26: 387-399. Clabrese, V.J (1999), “Economic Value Added: Finance 101 on Steroids”, The Journal of Band Cost & Management Accounting, Vol. 12, Issue 1, Pp. 3-34. Collard, F., & Dellas, H., (2018), “Euler equations and monetary policy”, Journal of Economic Letters, Vol.114, No.1, pp:1-5. Ehsan H. Feroz,Sungsoo Kim , Raymond L. Raab(2003) Financial Statement analysis: A Data envelopment analysis Approach, Journal of the Operational Research Society, Vol. 54, pp. 48-58. Edwin Prabu ,Indranil Bhattacharyy, Partha Ray, (2019), Is the stock market impervious to monetary policy announcements: Evidence from emerging India, International Review of Economics and Finance, 46: 166–179 Famma (1980), “Agency problems & Theory of the firms”, Journal of Political Economy, PP. 288-307. Hsing ,Y.(2013). Effects of Fiscal Policy and Monetary Policy on the StockMarket in Poland . Journal of Econometrics, 205, 165 – 174. Hilde, C, Bjornland ,H.C, , Leitemo,K. (2018). Identifying the Interdependencebetween US Monetary Policy and the Stock Market. Journal of Monetary Economics, 56, 275-282. Hannan, E.J. and Quinn, B.G. (1979). The determination of the order of anautoregression. Journal of the Royal Statistical Society. Series B(Methodological): 190-195. Harold, A., Linstone, M., & Turoff, M., (1975) .The Delphi Method: Technique and Applications. Addison: Wesley publishing Co. Humpe A. Macmillan P. (2006). Can macroeconomic variables explain longiiterm stock market movements? A comparison of the US and Japan, boom Empirical appropriate cointegrating.vector; Working.Paper, http://ideas.repec.org/p/san/crieff /0511 .html. Hansen, P.Svejestrup. (1996), “Permanent Effects of Monetary Policy in a Dynamic Menu Cost Model”, Journal of Economics Letter, Vol.52, No.1, PP: 61-66. Ioanidis ch. Kontonikas A.(2007). The Impact of monetary policy on stock prices. journal of policy modeling. 6 .15. Ioannidis, C, Kontonikas, A . (2007) . The Impact of Monetary Policy on StockPrices . Journal of Policy Modelling, 30, 33 – 53. Ioanidis ch. Kontonikas A.(2007). The Impact of monetary policy on stock prices.journal of policy modeling. 6 .15. Iwata, S., & Wu, S., (2006), “Estimating monetary policy effects when interest rates are close to zero”, Journal of Monetary Economics, Vol.53, No.2, pp: 1395-1408. Javaharlal (2007),Corporation Financial Reporting ,India, Delhi. Rating and Ranking Firms with Fuzzy Expert Systems: The Case of Camuzzi, University of degli studi di Modena e Reggio, Emilia Dipartimento di Economia Politica degli Studi, della Calabria ,Padua. June. Kyei-Mensah, J. & Awuah-Werekoh, A., (2020). “The Impact of Exchange Rate and Interest Rate Volatility on Stock Market Returns”. The Journal of Applied Business and Economics, No. 22(4), Pp: 36-50. Krainer, Robert E. (2014). Monetary policy and bank Lending in the Euro axea: Is there a stock market channel or an interest rate channel. Journal money and finance, 49: 283-298. Mattesini, F., & Nistico, S., (2010), “Trend growth and optimal monetarypolicy”, Journal of Macroeconomics, Vol.32, No.3, pp: 797-815. Ozan Eksi, Bedri Kamil Onur Tas, (2017) Unconventional monetary policy and the stock market’s reaction to Federal Reserve policy actions, North American Journal of Economics and Finance, 40 pp: 136-147 Rezitis, A.N.(2015). The relationship between agricultural commodity prices, crude oil prices and US dollar exchange rates: a panel VAR approach and causality analysis. International Review of Applied Economics. 29: 403-434. Rissanen, J. (1978). Modeling by shortest data description. Automatica. 14:465-471. Sims. C.A, (2002), “Interpreting the Macroeconomic Time Series Facts: The Effects of Monetary Policy”, European Economic Review, Vol.63, No.5, pp: 975-1000. Vithessonthi, Chaipor & Yaowaluk Techarongrojwong (2012). The impact of monetary policy decisions on stock returns: Evidence from Thailand. Journal of International Financial Markets, Institutions & Money, 22: 487-507. Wang, V. C.; Le, T. L.; Nguyen, Q. K. & Tran, D. Q., (2020). “Linkage between exchange rate and stock prices: evidence from Vietnam”. The Journal of Asian Finance, Economics, and Business, No. 7(12), Pp: 95-107. | ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,188 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 482 |